De naam Joe Kittinger mag dan misschien niet bij het grote publiek bekend zijn, in de wereld van de ruimtevaart is hij een legende. Hij gaf op 16 augustus 1960 blijk van onvoorstelbare moed – tijdens het project Excelsior III maakte hij een parachutesprong vanaf een hoogte van meer dan 31 kilometer boven de aarde. Hierdoor en vanwege vele andere prestaties kreeg Joe bijzonder veel respecteert van zijn collega’s en ontving hij het erelidmaatschap van de Amerikaanse National Aviation Hall of Fame. Joe’s prestatie leverde aan wetenschappers het bewijs dat astronauten slechts beschermd door een ruimtepak de barre omstandigheden van hoogten tussen de 20 en 100 km kunnen overleven. Hiermee is dus aangetoond dat het mogelijk is dat mensen op extreme hoogten een schietstoel kunnen gebruiken, waarna ze vervolgens in staat zijn om te overleven. Vijf decennia later staat Joe’s wereldrecord voor de hoogste parachutesprong nog steeds overeind en hij kan zich die ervaring nog levendig voor de geest halen.
Hoe zou u die desbetreffende dag op 16 augustus 1960 willen omschrijven?
Joe Kittinger: We stonden ‘s morgens om 02.00 uur op om vervolgens de heliumballon te vullen. Op zeeniveau was de ballon 10 tot 12 meter breed en 60 meter hoog; op grote hoogte als gevolg van de lage luchtdruk was de afmeting toegenomen tot meer dan 75 meter in de breedte, maar hij was nog steeds 60 meter hoog!
Om 4.00 uur ’s morgens begon ik pure zuurstof in- en uit te ademen, iets dat ik de komende twee uur zou gaan doen. Zolang duurt het om alle stikstof uit je bloed te krijgen. Dit is nodig ter voorkoming van de caissonziekte die kan optreden als je zo snel naar een dergelijk grote hoogte stijgt. Verder duurde het lang voor ik helemaal was aangekleed, ik droeg verschillende lagen warme kledingstukken onder mijn ruimtepak. Het team hield me tot kort voor de lancering in een ruimte met airconditioning. We bevonden ons namelijk in de woestijn en ik mocht niet gaan zweten. Mij werd verteld dat als ik dat wel zou gaan zweten, dat mijn kleding tijdens het opstijgen aan mij zou vastvriezen.
Hoe ervoer u het opstijgen?
Joe Kittinger: Het duurde anderhalf uur voordat ik de juiste hoogte had bereikt. Het was koud. En op een hoogte van ruim 12 kilometer werd duidelijk dat mijn rechterhandschoen niet was opgeblazen. Ik was ervan overtuigd, dat als ik dit via de radio aan mijn dokter had gemeld, dat hij de vlucht zou hebben afgebroken. Ik wist, dat als dat zou gebeuren, ik deze kans misschien nooit meer zou krijgen. Er waren namelijk talloze personen die omwille van diverse redenen deze test helemaal niet zagen zitten. Ik nam het risico en wist dat er een kans was dat ik mijn rechterhand misschien wel nooit meer zou kunnen gebruiken. (Mijn hand zwol snel op en ik kon hem gedurende de vlucht niet meer gebruiken, maar de rest van het ruimtepak functioneerde naar behoren.)
Toen ik was aangekomen op een hoogte van meer dan 31 kilometer, de maximale hoogte, bevond ik mij nog niet precies daar waar ik wilde zijn. Dus liet ik mij gedurende 11 minuten meevoeren met de wind die uit het oosten kwam.
Kunt u beschrijven wat er op een dergelijke extreme hoogte te zien valt?
Joe Kittinger: Het meest fascinerende is wel dat het daarboven gewoon zwart is – de overgang van de welbekende blauwe lucht naar zwart is heel abrupt. Je kunt de sterren trouwens niet zien door de sterke schittering van de zon, je pupillen worden te klein.
Ik werd echt geraakt door de schoonheid ervan, maar ik was ook onder de indruk van het feit dat deze omgeving bijzonder vijandig is: meer dan 24 graden onder nul, geen lucht. In het geval mijn ruimtepak het zou begeven, zou ik binnen enkele seconden sterven, omdat je bloed boven de 19 kilometer gaat 'koken'.
Zodra u de juiste locatie had bereikt, wat deed u toen?
Ik liep door mijn 46 punten tellende controlelijst, koppelde mij los van de voeding van de ballon en verloor alle communicatie met de aarde. Vanaf dat moment was ik voor de volle 100% afhankelijk van de uitrusting op mijn rug. Toen ik niet langer met de ballon verbonden was, stond ik op, keek ik nog één keer om mij heen en deed ik in stilte een gebedje: “Heer, zorgt U alstublieft voor mij op dit moment.” Vervolgens sprong ik gewoon over de rand.
Wat dacht u toen u die stap deed?
Joe Kittinger: Ik dacht: dit is het begin van een test. Ik had al heel wat simulaties achter de rug – meer dan 100. Maar toen ik deze keer voorover duikelde en omhoog keek zag ik een ballon die door de ruimte raasde. Dat wil zeggen, op dat moment realiseerde ik me dat het niet de ballon was die door de ruimte raasde; ik ging zelf met een enorme snelheid omlaag! Op ongeveer 27 kilometer hoogte bereikte ik een snelheid van 987 kilometer per uur. De hoogtemeter om mijn pols draaide razendsnel rond, maar van de snelheid kreeg ik niets mee. Snelheid is voor ons iets visueels wanneer we dingen voorbij zien flitsen – maar op een hoogte van 32 kilometer in de lucht flitst er helemaal niets voorbij; er zijn namelijk geen oriëntatiepunten wanneer je je hoog boven de wolken bevindt.
Zodra de parachute zich opende, eindigde de rest van de sprong in een anticlimax, gewoonweg omdat alles perfect was verlopen. Ik landde 12 of 13 minuten later en mijn crew stond mij al op te wachten. We waren zó ontzettend trots!
Hoe denkt u over pogingen om uw record te breken?
Joe Kittinger: De meeste mensen die de afgelopen jaren hebben aangekondigd dat ze mijn record wilden verbreken, zien de prestatie gewoon als ‘skydiving’. De doelstelling van Excelsior was niet om een record te vestigen. We hebben het gedaan, omdat we ervan wilden leren. We wilden informatie verzamelen die van belang zou kunnen zijn voor vliegtuigbemanningen en astronauten.
Toch komt er een dag waarop iemand mijn record zal verbreken. Uiteindelijk zijn records er om verbroken te worden – en reken maar dat ik trots zal zijn wanneer dat gebeurt. Ik hoop echter wel dat de persoon die de sprong gaat maken hiervoor op de juiste wijze is getraind. Wanneer dat niet het geval is, neemt iemand een onaanvaardbaar hoog risico.
Joe Kittinger werkte nauw samen met Felix Baumgartner en het voltallige Red Bull Stratos-team om ervoor te zorgen dat iedere deelnemer bij de lancering volledig getraind en voorbereid is. Omdat Joe uit eigen ervaring spreekt, zal hij gedurende de hele missie samen met Felix tevens optreden als Capcom I, het belangrijkste aanspreekpunt van het regelcentrum van de missie.
Reacties
Krabbelen